GACS-wetgeving: weer een verplichting, of juist een logische volgende stap?

De energietransitie voltrekt zich niet alleen op daken en in weilanden, maar ook binnen de muren van kantoren, zorginstellingen en bedrijfshallen. Installaties worden groter en energie-intensiever. Daarmee groeit ook de druk om slimmer met energie om te gaan.

Wat is GACS, zonder jargon?

In essentie draait GACS om één ding: zorgen dat gebouwinstallaties slim en geïntegreerd samenwerken. Een traditioneel gebouwbeheersysteem richt zich vooral op comfort, zoals verwarming, koeling, ventilatie en verlichting. Een Energie Management Systeem (EMS) focust op het monitoren en optimaliseren van energiestromen, zoals verbruik, opwek en piekbelasting.

Waarom komt deze verplichting er?

Wat betekent dit voor gebouweigenaren?

Gebouwen die goed zijn geautomatiseerd, kunnen tot 25 à 30 procent energie besparen. Bovendien vervallen de periodieke HVAC-inspecties wanneer een GACS goed is ingericht. Dat scheelt veel tijd, kosten en papierwerk.

De link met een EMS

Voor organisaties die al met een Energie Management Systeem (EMS) werken, is GACS geen compleet nieuwe wereld. Integendeel: het sluit in veel gevallen logisch aan op wat er al gebeurt. 

Een goed EMS combineert inzicht met aansturing. Het systeem monitort energiestromen en grijpt automatisch in wanneer dat nodig is. Wat GACS toevoegt, is de bredere integratie met gebouwinstallaties zoals HVAC en verlichting. Het draait niet alleen om energieoptimalisatie, maar om het integraal aansturen van het gebouw op basis van realtime data. Energie en comfort komen daarbij samen.

Daarmee wordt het verschil duidelijk tussen een systeem dat vooral registreert en een systeem dat daadwerkelijk regie voert. Een EMS dat lokaal beslissingen kan nemen, installaties direct kan aansturen én tegelijkertijd heldere rapportages levert, vormt een sterke basis om aan de GACS-eisen te voldoen.

Voor organisaties die een EMS willen aanschaffen, is dit hét moment om verder te kijken dan alleen de besparing op de energierekening. Minstens zo belangrijk is de vraag in hoeverre het systeem aansluit op toekomstige eisen rondom gebouwautomatisering. Is het voorbereid op wat in 2026 en de jaren daarna gevraagd wordt?

Verplichting op papier, voordeel in de praktijk

GACS is in eerste instantie een wettelijke verplichting. Maar voor organisaties die vooruitkijken, is het vooral een logisch moment om hun gebouw slimmer in te richten.

Wie nu investeert in goede monitoring, integratie en actieve sturing, voldoet niet alleen aan de regels van 2026, maar bouwt ook aan meer grip op energie, kosten en prestaties. Dus, zie je GCAS als een administratieve last, of als een kans om je gebouw structureel beter te laten functioneren?