Wachten op netcapaciteit? Slim sturen verdient zich snel terug

Twee tot vijf jaar. Zo snel verdient een energiemanagementsysteem (EMS) zich volgens onafhankelijke analyses terug. Voor ondernemers die al maanden of zelfs jaren op meer netcapaciteit wachten, is dat een opvallend gegeven. Deskundigen wijzen EMS dan ook steeds vaker aan als oplossing die op korte termijn werkt, terwijl netcongestie bij bedrijven én huishoudens alleen maar groter wordt.

Een probleem dat steeds groter wordt

Waar netcongestie een paar jaar geleden nog vooral in enkele regio’s speelde, raakt het nu grote delen van het land. Neem Noord-Brabant, daar vragen de hightechsector, de industrie en de logistiek steeds meer vermogen, en op meerdere plekken is het net vol voor zowel afname als teruglevering. Ondernemers die willen uitbreiden, wachten soms jaren op meer capaciteit.

Dat remt de verduurzaming, en ook de economische en maatschappelijke groei. Nederland investeert de komende jaren fors in netverzwaring, maar dat kost jaren, en netbeheerders moeten daarbij keuzes maken over wie voorrang krijgt. Tot die tijd moeten organisaties zelf een oplossing vinden.

Het probleem zit niet alleen bij bedrijven. Ook woningen, VvE’s en vakantieparken lopen tegen de grenzen van het net aan. Met het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 wordt het bovendien belangrijker om zelf opgewekte stroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken.

Wat deskundigen adviseren

Wat doe je als wachten geen optie is? Onafhankelijke analyses, zoals deze over netcongestie voor ondernemers, vergelijken de gangbare noodoplossingen met elkaar:

• Aggregaten zijn snel inzetbaar, maar duur in gebruik en afhankelijk van brandstof
• Grote batterijsystemen zijn effectief, maar vragen een forse investering
• Een energiemanagementsysteem (EMS) vraagt een relatief kleine investering en verdient zich snel terug

Uit die vergelijking springt vooral de terugverdientijd van een EMS eruit: doorgaans twee tot vijf jaar. In combinatie met een kleinere batterij noemen experts een EMS dan ook de financieel sterkste keuze.

Wat een EMS doet

Een EMS maakt het net niet groter. Het zorgt er wel voor dat de beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk wordt benut. Het systeem regelt 24/7 de opwek, opslag, het verbruik en de in- en verkoop van elektriciteit. Dat gebeurt altijd binnen de afspraken met de netbeheerder in de aansluit- en transportovereenkomst (ATO). Concreet:

• Pieken worden afgevlakt, zodat een installatie binnen de gecontracteerde netlimieten blijft
• Batterijen worden slim aangestuurd, waardoor een kleiner (en goedkoper) systeem volstaat
• Verbruik wordt verschoven naar momenten met lage energieprijzen
• Meer zelf opgewekte zonnestroom wordt ook zelf verbruikt

Het resultaat is lagere energiekosten, minder CO₂-uitstoot en meer leveringszekerheid. Een organisatie haalt zo meer uit haar huidige netaansluiting, óók in een vol net.

Wat kost een EMS?

Een EMS dat voldoet aan de hoogste cybersecurity-eisen en koppelt met alle gangbare assets en energiebedrijven, kost eenmalig tussen de €2.000 en €5.000. Daarbij komt een jaarlijkse licentie van €500 tot €3.500. De levensduur is minimaal tien jaar. Afgezet tegen een terugverdientijd van twee tot vijf jaar is dat voor veel organisaties een aantrekkelijke investering, zeker als je meeweegt dat groei direct mogelijk wordt in plaats van pas over jaren.

Hoe Embion dit in de praktijk brengt

Het Embion EMS bewaakt en stuurt een installatie 24/7 aan. Het systeem weet op elk moment hoeveel vermogen beschikbaar is en verdeelt dat over de aangesloten assets. Concreet betekent dit dat het EMS:

• Binnen de grenzen van de aansluit- en transportovereenkomst blijft
• Laadpalen, warmtepompen, batterijen en omvormers op prioriteit aanstuurt
• Rekening houdt met actueel verbruik, opwek, energieprijzen en weersvoorspellingen

We werken samen met de vertrouwde installateur van de organisatie. Samen bepalen we hoe de installatie optimaal wordt aangestuurd, afhankelijk van wat de organisatie het belangrijkst vindt: lage kosten, minder CO₂-uitstoot of leveringszekerheid. De installateur installeert en configureert het EMS in een halve tot twee werkdagen, en daarna is het direct operationeel. Via telefoon of laptop volgen de installateur en de eindgebruiker de werking.

De oplossing is merkonafhankelijk en modulair uit te breiden. Met Embion HEMS is dezelfde slimme sturing ook beschikbaar voor woningen, VvE’s en vakantieparken, per woning of collectief op de hoofdaansluiting.

Van wachten naar handelen

Netcongestie verdwijnt de komende jaren niet. Wie wacht op netverzwaring, verliest kostbare tijd. Een EMS haalt morgen al meer uit de bestaande aansluiting en verdient zich binnen enkele jaren terug. Zo komen groei en verduurzaming weer binnen bereik.

Steeds meer deskundigen zijn het erover eens: slim sturen is de eerste stap. Zo wordt netcongestie een reden om slimmer met energie om te gaan, in plaats van een rem op groei.